Witamina D zimą. Dlaczego w Polsce od października słońce nie wystarcza
Od października do kwietnia skóra w Polsce praktycznie nie wytwarza witaminy D. Sprawdź, ile jej potrzebujesz, jak sprawdzić jej poziom i po co łączyć ją z witaminą K2.
Listopad. Wychodzisz z domu po ciemku, wracasz po ciemku, a w południe słońce wisi tak nisko, że ledwo wychodzi zza bloków. Dla Twojej skóry to znak, że produkcja witaminy D praktycznie stanęła. Na dobre ruszy dopiero w maju.

Brzmi dramatycznie? Tak wynika z polskich wytycznych z 2023 roku. Poniżej wyjaśniamy, skąd ten problem, ile witaminy D zaleca się dorosłym i po co łączyć ją z witaminą K2.
W Polsce słońce działa tylko pół roku
Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieni UVB. Zimą słońce jest w naszej szerokości geograficznej za nisko i UVB prawie nie dociera do ziemi. Możesz spacerować w słoneczny styczniowy dzień, a skóra i tak nie wytworzy jej w użytecznej ilości.
Według polskich wytycznych z 2023 roku skóra produkuje wystarczająco dużo witaminy D od maja do końca września. Jest jednak warunek: 30–45 minut na słońcu między 10:00 a 15:00, z odsłoniętymi przedramionami i nogami, bez kremu z filtrem. Dopiero wtedy suplementacja przestaje być konieczna.
Ilu z nas spełnia ten warunek nawet latem? Pracujemy w biurze, jeździmy samochodem, smarujemy się kremem z filtrem. A od października do kwietnia spełnić go po prostu się nie da.
Jak często brakuje nam witaminy D
W badaniu dorosłych z Pomorza opublikowanym w „Endokrynologii Polskiej” zimą aż 88% osób miało niedobór witaminy D, czyli jej stężenie we krwi poniżej 20 ng/ml. Jesienią, zaraz po lecie, wciąż było to 42%.
Za optymalny poziom wytyczne uznają 30–50 ng/ml. Sprawdzisz go prostym badaniem krwi na 25(OH)D. Większość laboratoriów robi je bez skierowania.
Ile witaminy D zaleca się dorosłym
Wytyczne z 2023 roku dla dorosłych w wieku 19–75 lat, którzy nie spełniają warunku słonecznego:
- 1000–2000 IU (25–50 µg) dziennie, przez cały rok,
- ilość dobiera się do masy ciała i diety,
- osoby z otyłością zwykle potrzebują więcej, tę ilość najlepiej ustalić z lekarzem.
Z samego jedzenia trudno to pokryć. Witaminę D znajdziesz głównie w tłustych rybach morskich, takich jak łosoś, śledź czy makrela, i w żółtkach jaj. Mało kto je ryby kilka razy w tygodniu.
Po co witamina K2 obok D3
Witamina K ma dwie główne formy. K1 jest w zielonych warzywach liściastych. K2 to grupa menachinonów, a najlepiej poznana z nich to MK-7, czyli menachinon-7.
Witaminy D i K często łączy się w jednym preparacie, bo obie dotyczą tego samego obszaru. Tak brzmią ich dopuszczone w Unii Europejskiej oświadczenia zdrowotne:
Witamina D pomaga w utrzymaniu zdrowych kości. Witamina K pomaga w utrzymaniu zdrowych kości.
Jedna rzecz, o której trzeba pamiętać: witamina K pomaga w prawidłowym krzepnięciu krwi. Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepliwe, na przykład warfarynę lub acenokumarol, zanim zaczniesz suplementować witaminę K, porozmawiaj z lekarzem.
Synvita D3 + K2: co jest w kapsułce
Zrobiliśmy własny produkt, bo chcieliśmy prostego składu, w którym nie trzeba niczego zgadywać. W jednej kapsułce jest:
| Składnik | W porcji (1 kapsułka) | % RWS* |
|---|---|---|
| Witamina D3 (cholekalcyferol) | 50 µg (2000 IU) | 1000% |
| Witamina K2 (menachinon-7) | 100 µg | 133% |
*RWS – referencyjna wartość spożycia.
- 2000 IU to górna granica zaleceń dla dorosłych i najwyższa ilość, jaką Zespół ds. Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym zaleca w suplemencie dla dorosłych do 75 lat,
- 1 kapsułka dziennie, 60 kapsułek w butelce, czyli opakowanie na 2 miesiące,
- kapsułka roślinna HPMC, bez żelatyny,
- na etykiecie podajemy formę każdego składnika, ilość w porcji i % RWS.
Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania mięśni. Przy 2000 IU w porcji nie trzeba łykać kilku tabletek, żeby mieścić się w zaleceniach.
Synvita D3 + K2 będzie dostępna w naszym sklepie już niedługo. Całą serię możesz obejrzeć na stronie głównej.
Jak spożywać, żeby miało to sens
- Podczas posiłku, w którym jest trochę tłuszczu. Witaminy D i K rozpuszczają się w tłuszczach.
- Codziennie o stałej porze, na przykład do śniadania. Łatwiej wtedy nie zapomnieć.
- Nie przekraczaj zalecanej porcji i nie łącz kilku preparatów z witaminą D bez konsultacji z lekarzem.
- Po kilku miesiącach warto powtórzyć badanie 25(OH)D i sprawdzić, czy wynik mieści się w przedziale 30–50 ng/ml.
Najczęstsze pytania
Czy latem też trzeba?
Jeśli od maja do września codziennie spędzasz 30–45 minut na słońcu w środku dnia, z odsłoniętymi rękami i nogami, wytyczne mówią, że suplementacja nie jest wtedy konieczna. Jeśli nie, zaleca się ją przez cały rok.
Czy można przedawkować witaminę D?
Można, ale nie przy rozsądnych ilościach. Dla dorosłych z prawidłową masą ciała wytyczne podają górny bezpieczny poziom 4000 IU dziennie. Jedna kapsułka Synvita D3 + K2 to połowa tej wartości. Problem pojawia się, gdy ktoś łączy kilka preparatów albo spożywa duże ilości bez kontroli lekarza.
Dla kogo ten produkt nie jest?
Synvita D3 + K2 jest dla dorosłych. Nie stosuj jej w ciąży, w czasie karmienia piersią i u dzieci. Osoby po 75. roku życia oraz osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepliwe powinny ustalić suplementację z lekarzem.
Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są ważne. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Źródła
- Płudowski P. i in., Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland, Nutrients 2023.
- Kmieć P. i in., Widespread vitamin D deficiency among adults from northern Poland (54°N) after months of low and high natural UVB radiation, Endokrynologia Polska 2015.
- Komisja Europejska, Rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE (rozporządzenie 432/2012).